ردپای باد

تابستان امسال در خیال خودم با “رساله مصور” خلوت کرده بودم. کتابی که قبلاً با دقت ورق زده بودم، اما احکامش همچون ردپای باد از ذهنم محو شده بود. یاد استادی می‌افتم که چگونه با نگاهی به رساله، پاسخ‌ها را جستجو می‌کرد. من هم گاهی در جستجوی احکامی هستم که انگار در غبار فراموشی پنهان شده‌اند. شاید چون آزمون زندگی مرا با آن‌ها روبرو نکرده بود حکمش در دل آرام نگرفته بود.

آرزو داشتم این فصل را در سایه کتاب‌های احکام سپری کنم اما هیاهوی کارهای روزمره، خستگی بیماری و تکالیف ترم تابستانه، اجازه نداد تا به کتاب برسم. چقدر دلتنگ آن روزهای طلبگی هستم؛ روزهایی که کتاب‌های خوب تنها همدم من بودند و بارها و بارها آن‌ها را در جانم می‌دمیدم.

#به_قلم_خودم
#گردش_کتابی
#مدار_نوشتن
#نقد
✍🏻مریم قپانوری

فصل تداوم تقلا

همواره با آمدن تابستان چشم‌انتظار نسیم خنک پاییز و طنین دوباره‌ی کلاس‌های درس بودم. اما تابستان امسال گویی فصل استراحت نبود بلکه فصل تداوم تقلا بود. تمام روزهای گرم، میان صفحات کتاب و برگه های آزمون گذشت. سالی بود دشوار و سنگین. سالی که علاوه بر فرسودگی جسم، از فقدان رهبر شهید، جانمان را در اندوهی بی‌کران رها کرد. اکنون چنان خسته‌ام که آرزو می‌کنم ای کاش این روزهای تابستان کندتر سپری می‌شدند.

سال تحصیلی گویی به سه ترم تقسیم شد؛ اما این ترم‌ها نه آرامش‌بخش بودند و نه تمام‌کننده. نبرد با سرما، آنفولانزا، نوسانات اینترنت و دشواری‌های کلاس‌های مجازی، درس‌های حوزه را چنان به درازا کشاند که تا همین دیروز هم با اوراق تصحیح درگیر بودم. کاش در ساختار آموزشی حوزه‌ها، بازنگری و تجدیدنظری بنیادین صورت می‌گرفت.

چگونه می‌توان از نظام آموزشی انتظار داشت که عدالت را رعایت کند، وقتی طلبه‌ای با حضور نامنظم، استادی را به خستگی می‌اندازد؟ طلبه‌ای که با برنامه‌ای متفاوت و تلاشی جداگانه می‌کوشد، همواره در رقابت با جمع عقب می‌ماند. او در تلاشی بی‌پایان است تا خود را به دیگران برساند. گویی همه در این نظام، در “دقیقه نود” هستیم؛ دقایقی که در آن تابستان نیز تنها فرصتی مضطرب برای رسیدن به مرتبه بالاتر است. اگر من در جایگاه معاون آموزش بودم این مسیرها را از هم جدا می‌کردم تا کسانی که با رویکردی متفاوت می‌آموزند بتوانند در آرامش تابستان مسیر علمی خود را به شکلی غیرحضوری و با تمرکزی عمیق‌تر، سپری کنند.

#مدار_نوشتن
#رها_نویسی
#نقد
#به_قلم_خودم
✍🏻مریم قپانوری

آن سوی این روزها

بادهای پاییزی با عجله بلیت یک‌طرفه گرفته‌اند و دارند دُم غروب تابستان را می‌گیرند و می‌کشند. هوا همان‌قدر که خنک و دل‌انگیز است، همان‌قدر هم دست‌ودلباز شده و با هر وزش، سرفه و خس‌خس سینه‌ها را مثل نت‌های موسیقی «آلودگی فصلی» در فضای شهر پخش می‌کند.

در این میان، ویروس «کووید» که دیگر از آن ابهت و ترس سال‌های اولش افتاده، مثل مهمانی که بی‌خبر می‌آید و قصد رفتن هم ندارد در خانه‌ها پاتوق کرده است.

از بین داروهای خانگی جناب «هویج» به برکت حضور نحس این پاندمی، چنان دبدبه و کبکبه‌ای پیدا کرده که گویی طلا درو می‌کند؛ قیمتش چنان قد علم کرده که هر وقت به قصد خریدش به میوه‌فروشی می‌روی، باید اول یک استخاره کنی و بعد با ذکر «بسم‌الله»، چندتایی از آن را به رسم تبرک برداری! اما دردناک‌تر اینکه زردک سر‌هویجی با حرف‌هایش، پا روی خرخره‌ی اقتصادی مردم گذاشته تا آخرین نفس‌های جیب‌شان را بگیرد؛ اما میان این گل ولای گرانی و بیماری «اصلاً معلوم هست ما آدم‌ها داریم چه بلایی سر خودمان می‌آوریم؟! حتماً باید یکی بمیرد تا آدم یادش بیفتد چقدر او را دوست دارد…»

شاید لازم است دوباره به آن سال‌های کووید سخت برگردیم؛ نه به آن ترس و لرزش، بلکه به آن همدلی گرم. آن روزها جسم‌ها اگرچه پشت ماسک‌ها و در خانه‌ها حبس بود، اما قلب‌ها چنان به هم متصل بودند که اگر کسی سرفه می‌کرد، همسایه‌اش نگران بود که «نکند چیزی لازم داشته باشد؟». الان که کووید اقتصادی با ضربات هویجی‌اش به جان معیشت مردم افتاده، بیش از هر زمان دیگری به آن آدم‌بودن واقعی نیاز داریم.

بیایید در این روزهای گرانی و سرما، کمی بیشتر هوای هم را داشته باشیم. شاید نتوانیم قیمت هویج را پایین بیاوریم، اما می‌توانیم با مهربانی، بار سنگین روی دوش هم را سبک کنیم. یادمان باشد که بزرگان گفته‌اند: «خداوند با جماعت است» و چه جماعتی زیباتر و قدرتمندتر از مردمی که در سختی‌ها سنگ صبور یکدیگر می‌شوند.

✍🏻مریم قپانوری
#به_قلم_خودم
#نقد
#مدار_نوشتن
#پل_کلمات

♦️ تصاویر کمتر پخش‌شده از تنگه هرمز و خلیج فارس
@Jarian_com

اکسیر برادری

امروزه کم‌فروشی فقط داستان ترازوها و پیمانه‌ها نیست؛ بلکه در جان آدمی ریشه دوانده است. گاهی آدمی در طلب خیر، حقوق، احترام و گذشت، طوری جستجو می‌کند که انگار پیمانه برایش کوچک است و باید سرریز شود؛ اما وقتی که نوبت «دادن» می‌رسد، ترازوی انصاف‌ش به لرزه می‌افتد و از همان مکیل و موزون‌های انسانی کم می‌گذارد.

این همان کم‌فروشی اخلاقی است؛ اینکه زیاد را برای خود و کم را برای دیگری بخواهیم. برای شکستن این طلسم خودخواهی، پیامبر رحمت (ص) در فرمانی راهگشا، سی‌حق را بر گردن برادر دینی نهاده‌اند. این سی‌حق نسخه‌ای است برای شفای جان‌های گرفتار «کم‌فروشی»:

1. گذشت از لغزش برادر
2. مهربانی هنگام اندوه
3. ستر عیوب
4. گذشت از اشتباهات کوچک
5. پذیرش پوزش
6. دفاع از حریم و آبرو
7. خیرخواهی
8. پاسداشت دوستی
9. وفای به عهد
10. عیادت به وقت بیماری
11. تشییع در غربت و غرب حیات
12. اجابت دعوت
13. پذیرش هدیه
14. جبران احسان
15. سپاس‌گزاری از نعمت حضور
16. یاری در میدان عمل
17. حراست از ناموس و خانواده‌
18. حاجت‌روایی و گره گشایی از کار
19. واسطه‌گری برای رفع مشکل
20. دعا پس از عطسه
21. همراهی در یافتن آنچه از دست داده
22. پاسخ به سلام
23. نیک‌گویی در کلام
24. انعام در بخشش
25. تصدیق سوگند
26. دوستی و دشمنیدر پیوندها
27. همراهی مظلوم در دادخواهی از ظالم
28. همراهی در حوادث
29. آرزومندی
30. خیراندیشی

این‌ دستورات میزان ترازوی انسانیت‌اند. کسانی که پیمانه‌ی اخلاق را در حق دیگران لبریز می‌کنند، خود از سرچشمه‌ی کرم الهی سیراب خواهند شد.

#مدار_نوشتن #رها_نویسی
#به_قلم_خودم
#به_عشق_پیامبر
✍🏻مریم قپانوری